Politie niet langer een verdachte

door:
De politie heeft als belangrijkste taak het handhaven van de veiligheid in onze samenleving. Voor hen gelden dan ook andere regels met betrekking tot het gebruik van geweld dan voor de gewone burger. Maar wat mogen zij nu wel en niet? Is het hardhandig aanpakken van een verdachte toegestaan en hoeveel geweld mag daar dan bij worden gebruikt? Dit zijn allemaal vragen die altijd lastig te beantwoorden zijn. Hoe kunnen we uitgaan van hetgeen de verdachte zegt? Moet hij op zijn woord worden geloofd als er verder geen getuigen bij aanwezig zijn geweest? Het blijft nog altijd lastig om te beoordelen waar de grens ligt met betrekking tot het gebruik van geweld door de politie. Dit moet per geval worden bekeken. Een ding staat echter wel vast: de politieagenten die gebruik hebben gemaakt van geweld krijgen altijd de stempel van ‘verdachte’ opgeplakt. Als het aan minister Van der Steur ligt is dit vanaf nu verleden tijd.

Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie heeft vandaag een wetsvoorstel voor advies naar de Raad voor de rechtspraak en het Openbaar Ministerie gestuurd. Met dit wetsvoorstel wil hij dat het onderzoek naar het gebruik van politiegeweld uitgaat van het rechtmatig optreden van de politieagent. Altijd werd de politie gezien als verdachte na het gebruik van geweld. Minister van der Steur wil daar verandering in brengen door tijdens het onderzoek naar het gebruik van geweld uit te gaan van het rechtmatig optreden van de desbetreffende agent. Op dit moment gelden er namelijk dezelfde regels voor de vervolging van politieagenten als voor de gewone burger. Indien een politieagent zijn bevoegdheid heeft overschreden door te veel geweld te gebruiken wordt hij op dezelfde manier vervolgd dan wanneer een gewone burger geweld heeft gebruikt. Minister van der Steur wil hier verandering in brengen, omdat een politieagent nu eenmaal in een bijzondere positie staat. Met het wetsvoorstel komt er een nieuwe delictsomschrijving die speciaal voor politiefunctionarissen de schending van de geweldsinstructie strafbaar stelt. Het overschrijden van het gebruik van geweld wordt – indien het wetsvoorstel wordt aangenomen – bestraft met een gevangenisstraf van drie jaar, mits er sprake is van een dodelijke afloop. Daarnaast komt ook beter naar voren wanneer en hoe gebruik mag worden gemaakt van geweld.

Dit idee voor het wetsvoorstel vloeit voort uit de stelselherziening geweldsaanwending opsporingsambtenaar. Dit is een traject waarin meer rekening gehouden gaat worden met de kwetsbare positie van politieagenten maar ook met de situaties waarin juist verwacht wordt dat de politieagenten actie ondernemen. Daarnaast wordt met het traject gezorgd voor een beter onderzoek naar het gebruik van politiegeweld en wordt daarbij meer gekeken naar de vraag of volgens de regels is gehandeld. Het wetsvoorstel dat minister Van der Steur nu gepresenteerd heeft is onderdeel van dit traject.