Blindheid is reden genoeg voor hulp bij zelfdoding, of toch niet?

door:
Vorig jaar is een 70-jarige vrouw geholpen bij haar zelfdoding omdat ze ondraaglijk leed onder haar blindheid. Dit was de eerste keer dat aan iemand alleen vanwege blindheid hulp bij zelfdoding is verleend.

Lia Bruin, specialist ouderengeneeskunde, zegt in Trouw dat zij aanvankelijk nogal sceptisch was over het lijden van de vrouw. Er zijn immers zestigduizend blinde mensen in Nederland: “Waarom zouden zij ermee kunnen leven en deze vrouw niet?” Toch raakte ze overtuigd van de noodzaak bij deze vrouw. Zij had al jaren een doodswens en had meerdere zelfmoordpogingen gepleegd. Een blindengeleidehond wilde ze niet, want zij wilde de hond uitlaten en niet door haar hond uitgelaten worden. De vrouw was erg netjes en vond het dan ook afschuwelijk dat ze bijvoorbeeld de vlekken op haar kleding niet kon zien.

Met behulp van de Levenseindekliniek heeft de vrouw uiteindelijk op een humane manier zelfdoding kunnen plegen. Volgens Bruin heeft zij nog nooit iemand zo gretig zo’n vies drankje op zien drinken.

Voorafgaand aan de zelfdoding hebben alle vijf Regionale Toetsingscommissies Euthanasie de zaak bekeken. Normaal gesproken neemt slechts één toetsingscommissie deze taak op zich. Deze zaak was echter een uitzondering omdat er nog nooit iemand met alleen blindheid is geholpen met zelfdoding, in voorgaande gevallen van zelfdoding door blinden, hadden deze patiënten naast hun blindheid tal van andere kwalen.

Om te beoordelen of de vrouw niet depressief was, is een psychiater ingeschakeld. Hoewel de vrouw dagelijks huilde, stelde hij toch vast dat zij niet depressief was. In de euthanasiewet staat dat de arts overtuigd moet zijn van de ondraaglijkheid van het lijden. Toen uiteindelijk een onafhankelijke gespecialiseerde arts concludeerde dat aan alle criteria was voldaan, kon over worden gegaan op de hulp bij zelfdoding.

Gelet op bovenstaande zou je denken dat de stervenshulp zeer zorgvuldig is uitgevoerd. Toch klinken er ook kritische noten van de secretaris van de Oogvereniging, Rob van Vliet. Van Vliet is al sinds zijn vroege jeugd blind, en kan zich niet voorstellen dat blindheid de enige reden was voor het ‘ondraaglijk’ lijden van de vrouw. Volgens hem moet er meer aan de hand geweest zijn. Bij de Oogvereniging is geen advies ingewonnen over deze zaak en professionele blindeninstellingen zouden volgens van Vliet nooit ondersteund hebben dat blindheid op zich een zo ondraaglijk lijden veroorzaakt. Hij is bang dat de toetsing misschien wel zorgvuldig was, maar is uitgevoerd door mensen die geen idee hebben wat het betekent om blind te zijn.