Het medisch tuchtrecht is een volkomen achterlijk, achterhaald recht

door:
Robert Schoemacher is de bekendste en meest ervaren cosmetisch arts in Nederland en zijn naam is synoniem voor de Nederlandse cosmetische Geneeskunde. Daarnaast is hij een Bekende Nederlander. Hij is vooral bekend van zijn optredens in populaire televisieprogramma’s, zoals bobo’s in the bush. In 2006 kwam hij echter op een andere manier in het nieuws, namelijk omdat hij voor het medisch tuchtcollege moest verschijnen wegens het onterecht voeren van de door de wet BIG beschermde titel chirurg. Fiat Justitia vroeg naar zijn mening over het medisch tuchtrecht.

U heeft geneeskunde gestudeerd aan de universiteit van Amsterdam. Waarom heeft u gekozen voor deze opleiding?

Mijn vader heeft ook geneeskunde gestudeerd en op die manier heb ik dan ook kennis gemaakt met het vak. Wat ik leuk vind, is dat je veel kanten op kan met de studie. Tijdens mijn studie geneeskunde vond ik dan ook meerdere gebieden leuk, bijvoorbeeld de kinderpsychiatrie en de chirurgie. Uiteindelijk heb ik de keuze gemaakt voor chirurgie. wegens omstandigheden heb ik de opleiding tot chirurg niet afgemaakt, maar ik ben wel afgestudeerd als basisarts.

Over de vraag of u nu basisarts of chirurg genoemd mocht worden is veel te doen geweest. In 2006 moest u voor het tuchtcollege verschijnen omdat u, zonder dat u de opleiding tot chirurg heeft afgerond, de door de wet BIG beschermde titel van cosmetisch chirurg zou gebruiken. Kunt u daar iets over vertellen?

Ik bevond mij in ongeveer dezelfde situatie waarin Moszkowicz zich nu bevindt: barbertje moet hangen. Zelf heb ik nooit de titel van cosmetisch chirurg gevoerd, maar altijd de titel cosmetisch arts. Als er echter in de media over mij geschreven werd, stond er onder de foto bij het interview ‘cosmetisch chirurg Schoemacher’. Het is echt niet zo dat ik in elk interview inzage heb, dus ik kon niet elke fout gebruik van de titel tegenhouden. Wel heb ik al die journalisten brieven gestuurd, waarin ik geschreven heb dat ik alleen ben afgestudeerd als basisarts. Maar het kwaad is dan vaak al geschied, alles wordt daarna klakkeloos overgenomen. Toch heb ik mijn best gedaan om de fouten te herstellen door het schrijven van die brieven. Al die brieven, bij elkaar een ongelooflijk dik pakket, heb ik ook aan het tuchtcollege overhandigd. Maar, zoals ik al zei, barbertje moest hangen. Ze moesten een voorbeeld stellen en hoe kan je een beter voorbeeld stellen dan met een Bekende Nederlander? Uiteindelijk heb ik een berisping gekregen. Zeer ten onrechte, maar helaas is er geen mogelijkheid om in hoger beroep te gaan. Een berisping is vrij vervelend, want ongeacht waarvoor je de berisping hebt gekregen, wordt het je verboden om in het buitenland werkzaam te zijn. Helaas kan ik daar nu niets meer aan veranderen.

Ik bevond mij in ongeveer dezelfde situatie waarin Moszkowicz zich nu bevindt: Barbertje moet hangen

Wat is uw mening over het medisch tuchtrecht?

Het medisch tuchtrecht is een zwaar achterhaald, achterlijk recht. Belachelijk gewoon. die mannen zitten achter hun tafels een beetje streng te kijken. Echt een recht uit het jaar nul. Je wordt er als een stuk schorem behandeld. Alles wat ik in mijn zaak aandroeg werd met een grote haal van tafel geveegd. Een heel boekwerk vol bewijs heb ik ingediend waaruit bleek dat ik er alles aan gedaan had om te worden aangesproken met de juiste titel. Volgens mij hebben ze er niet eens naar gekeken, want als ik er naar vroeg dan wisten ze niet eens wat er in stond. Hun oordeel was al gevormd: deze man is veel te populair en veel te bekend dus hij moet hangen. Over het medisch recht ben ik dus volstrekt ontevreden en ik roep de huidige studenten op dit in de toekomst te veranderen.

Als u een aanbeveling kon doen, wat zou u dan veranderen?

Zet jonge, frisse mensen neer, in plaats van die oude, chagrijnige personen die er nu zitten. Bovendien moet elk lid een gecombineerde opleiding rechten en geneeskunde hebben gehad. dan kom je tot een beter oordeel.

U bent afgestudeerd als arts. Hoe komt het dat u een Bekende Nederlander bent geworden?

Vroeger was er al een aantal artsen op televisie, maar die artsen vertelden alleen een puur inhoudelijk verhaal. In 1990, de periode dat ik bekend werd, kwam het info-entertainment op. Televisieprogramma’s moesten inhoudelijk kloppen, maar de gewone burger ook vermaken. Via via ben ik terecht gekomen bij een dergelijk programma. daar had ik mij helemaal niet op voorbereid; ik had zelfs nog nooit mediatraining gehad. Het vertellen van een verhaal in makkelijke bewoordingen ging eigenlijk vanzelf. Na dat eerste programma trad er een sneeuwbaleffect op en werd ik steeds vaker gevraagd. Naast mijn werkzaamheden voor de televisie ben ik wel steeds blijven werken als arts.

U heeft onder andere gewerktbij Bergman Clinics. Recent bent u echter overgestapt naar medisch centrum de Baronie. Waarom heeft u deze overstap gemaakt?

Bij Bergman Clinics heb ik drie jaar gewerkt als cosmetisch arts en als directeur PR op een gegeven moment viel waar te nemen dat de organisatie enorm groeide. Ten opzichte van 2009 is de omzet bijna verdrievoudigd, en dat in tijden van crisis. Bergman Clinics is – zakelijk bezien – dan ook een heel interessant bedrijf. Bij grote bedrijven dien je echter ook veel overleg te plegen, je kunt minder zelf beslissen. Op een gegeven moment kreeg ik juist de behoefte om zelf de knopen door te hakken. daarom heb ik besloten om de overstap te maken naar een kleiner bedrijf, te weten Medisch Centrum de Baronie.

De Baronie bestaat nu nog maar een aantal maanden en ik vind het interessant om, nu ik nog jong ben, mee te werken aan de groei van het bedrijf. Hier kan ik veel zelf beslissen, bijvoorbeeld of ik mee wil werken aan dit interview of niet. Bij Bergman Clinics had ik daar toestemming voor moeten vragen aan andere directieleden. Dat is democratisch gezien natuurlijk juist, maar daardoor duurt de besluitvorming erg lang en loop je ook veel kansen mis. Ik vind het altijd leuk om mee te werken aan programma’s die door de samenleving breed gedragen worden. Zo heb ik de PR geregeld voor de borstvergrotingen van de meisjes uit ‘oh oh Cherso’. Van te voren heb ik daar met veel directieleden lang over moeten discussiëren. Dat zou ik nu niet meer hoeven hebben doen.

Wat vindt u van het idee dat het BIG-register, het register waarin zorgverleners zich kunnen inschrijven zodat zij een beschermde titel zoals ‘arts’ mogen voeren, fouten die artsen hebben begaan openbaar wil maken?

Daar ben ik niet op tegen. Ik ben mij ervan bewust dat mijn berisping er dan ook in zou komen, maar daar is iedereen toch al van op de hoogte. Dat is al zo uitvergroot geweest in de Telegraaf, dat het wat mij betreft ook wel in een register mag staan. Bovendien zijn patiënten daar nog nooit tegen mij over begonnen. Iedereen weet dat het slechts met een titel te maken heeft en niet met mijn medische kunnen.

Het is eigenlijk een eerste levensbehoefte geworden om er goed uit te zien

Er wordt tegenwoordig veel gediscussieerd over cosmetische ingrepen. Kunt u verklaren waarom de populariteit van cosmetische ingrepen toeneemt?

Het is eigenlijk een eerste levensbehoefte geworden om er goed uit te zien. Mensen vinden dat zo belangrijk dat ze daar geld voor neertellen. Persoonlijk snap ik dat wel, je wordt in deze samenleving nu eenmaal – in eerste instantie – beoordeeld op uiterlijk.

Weigert u weleens een cosmetische ingreep bij iemand uit te voeren?

Natuurlijk, absoluut. Er komen tegenwoordig veel meer dames van in de twintig. Die zijn vaak al geïnteresseerd in botox-behandelingen. Daar ga ik niet aan beginnen; je moet wel eerst rimpels hebben wil ik botox bij je inspuiten. Tegen dat soort mensen zeg ik dat ze over een paar jaar terug mogen komen. Daarnaast weiger ik mensen te behandelen waarbij ik denk dat ze uit een behandeling geen voordeel zullen halen. Als iemand dikkere wangen wil, maar ik denk dat diegene er dan uit zal zien als een hamster, dan weiger ik dat. Hetzelfde geldt voor lippen, als je die te groot maakt dan ga je eruit zien als een vis. Soms moet je mensen tegen zichzelf beschermen. Vaak begrijpen mensen dat, slechts een enkele keer krijg je daar moeilijkheden over en denken mensen dat omdat zij betalen, zij ook bepalen. Zo werkt het niet, als ik denk dat je er niet op vooruitgaat dan help ik je niet.

Helpt u minderjarigen?

In principe help ik geen minderjarigen. Vaak zijn die meisjes nog niet volgroeid en doet een ingreep meer kwaad dan goed. Toen ik nog samenwerkte met plastisch chirurgen kwam het wel voor dat wij minderjarigen hielpen, bijvoorbeeld als zij last hadden van flaporen, daar hoef je immers niet voor te zijn uitgegroeid. Een andere uitzondering zijn de meisjes die last hebben van de bekende zadeltassen, dat wil zeggen enorme dikke dijen. Bij een zeventienjarig meisje dat last had van zadeltassen, bleek uit de familiegeschiedenis dat die zadeltassen alleen maar zouden toenemen en daarom hebben wij besloten om de vetcellen voor haar achttiende levensjaar weg te halen.

Als een van uw kinderen bij u zou komen voor een cosmetische ingreep, zou u hem of haar dan helpen?

Als vader vind je je eigen kinderen automatisch de mooiste kinderen van de wereld. Ik kan mij dan ook niet voorstellen wat mijn kinderen zouden willen laten veranderen aan zichzelf. Het verbieden van ingrepen zal ik niet doen, maar ik zou de ingreep niet zelf bij mijn kinderen willen uitvoeren.

Heeft u zelf ingrepen laten verrichten?

Ja, ik gebruik botox in mijn voorhoofd. Die ingreep verricht ik bij mijzelf, want eigenlijk vertrouw ik mijn collega’s daar niet genoeg voor. Van te voren teken ik de lijntjes al uit en daar prik in, zo moeilijk is het niet.

Eigenlijk wil ik zo min mogelijk met juristen te maken hebben

Wat vindt u ervan dat er tegenwoordig veel mensen naar het buitenland gaan voor cosmetische ingrepen?

Het is begrijpelijk dat mensen bijvoorbeeld naar België gaan als dat goedkoper is. Daar heb je geen taalprobleem en de reisafstand is beperkt. Als mensen verder weg gaan, bijvoorbeeld naar Polen, dan ontstaan er sneller problemen. Bij bepaalde ingrepen luistert de communicatie heel nauw, bijvoorbeeld bij een facelift. Het is van belang dat je als arts precies op de hoogte bent van de wensen van de patiënt. dan kan een taalbarrière roet in het eten gooien.

Daarnaast heb je in veel andere landen niet de mogelijkheid om na te gaan hoe goed een arts is en welke opleidingen hij gevolgd heeft. En, mocht het misgaan, dan moet je een juridische procedure proberen op te starten in het buitenland, in een taal die je niet kent en een recht dat je niet begrijpt. En de tegenvallende facelift moet je alsnog hier in Nederland laten opknappen. Kortom, er zitten zoveel haken en ogen aan het verhaal dat ik niet veel vertrouwen heb in het laten uitvoeren van operaties in het buitenland.

Op cosmetisch gebied kunnen wij al erg veel. zijn er nog nieuwe technieken die hun opmars zullen maken in de toekomst?

Botox is eigenlijk een soort vergif dat je inspuit bij mensen. Het is weliswaar een gif wat sterk verdund is, maar het blijft gif. We weten dat het geen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, maar desondanks zijn er mensen die het niet willen. Daarom is de wetenschap nu bezig met het ontwikkelen van een methode waarbij je geen gif in hoeft te spuiten, maar waarbij de zenuwen als het ware bevroren worden. Daar zou je een vergelijkbaar resultaat als met botox uit kunnen halen. dat is nu nog in de experimentele fase, maar in de verre toekomst zou het interessant kunnen zijn. Het zou een mogelijk alternatief kunnen zijn voor de, let wel, miljardenindustrie van de botox. Voor de overige ingrepen geldt dat het meer een kwestie is van evolutie: zorgen dat er betere technieken komen en mensen minder littekens overhouden.

Het tuchtrecht verdient geen schoonheidsprijs

Soms blijken ingrepen achteraf toch gevaarlijk te zijn. Denk bijvoorbeeld aan de PIP-borstimplantaten. Toen ik werkte bij het Medisch Centrum Scheveningen zijn er bij twee mensen PIP-implantaten gebruikt. Toen er in het nieuws kwam dat die implantaten gevaarlijk waren, zijn die patiënten opgebeld en zijn de implantaten direct vervangen. Het is natuurlijk altijd vervelend als er iets mis gaat. Denk daarom niet te makkelijk over cosmetische ingrepen.

Wat wilt u meegeven aan de rechtenstudent?

Ik blijft het liefst zo ver mogelijk bij juristen uit de buurt, omdat ik nogal negatieve ervaringen met het recht heb. In principe zou ik dus niet weten wat ik aan een jurist mee zou moeten geven. Laat ik dan toch nog even terugkomen op het medisch tuchtrecht; dat moet door de student van vandaag in de toekomst worden aangepast. Net als juridisch tuchtrecht overigens, gezien hoe er wordt omgegaan met Moszkowicz. Het tuchtrecht verdient geen schoonheidsprijs.