Nederland vs. Rusland

door:
Het jaar dat de betrekkingen tussen Nederland en Rusland moest vieren, is vooral een periode van groeiende ergernis geworden. Na drie incidenten gedurende een korte periode tijdens het Ruslandjaar lopen de spanningen tussen Nederland en Rusland hoog op.
Vorige week werd de Russische diplomaat Dmitri Borodin in zijn huis in Den Haag aangehouden omdat er geklaagd was over zijn gedrag tegen zijn kinderen. De man was onder invloed en zou zijn kinderen hebben mishandeld. Nederland heeft haar excuses aangeboden wegens de aanhouding en detentie van een Russische diplomaat. Dit was in strijd met het Verdrag van Wenen, die garandeert dat gastlanden diplomaten op hun grondgebied moeten beschermen. De diplomaat is onschendbaar en had juridisch gezien niet opgepakt mogen worden. Hier is in Rusland veel ophef over ontstaan. Rusland neemt dan ook geen genoegen met de Nederlandse excuses. “De excuses die Nederland heeft aangeboden kunnen niet als het eindpunt bij dit incident worden beschouwd”, zei woordvoerder Aleksandr Loekasjevitsj tijdens een briefing op het ministerie tegen Russische media. Hij herhaalde de eisen, de ‘aanvallers’ moeten gestraft worden en Borodin en zijn gezin moeten compensatie krijgen voor morele en materiĆ«le schade. “Wij blijven wachten op verdere stappen, vooral juridische maatregelen tegen de Nederlandse functionarissen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van het internationale recht, die ook door Nederland zijn erkend”, aldus een persbericht van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens premier Mark Rutte zullen de agenten niet bestraft worden. “Sancties zijn wat de Nederlandse staat betreft niet aan de orde en ook het feitenrelaas geeft daartoe geen aanleiding”, aldus Rutte. Rusland heeft van Nederland een politierapport ontvangen met daarin een feitelijke verklaring van de politieversie van wat er gebeurd is. De Russische ambassadeur in Den Haag, Roman Kolodkin, zal donderdag de directeur van de afdeling protocol van het ministerie van Buitenlandse Zaken spreken. Loekasjevitsj hoopt dat Nederland dan volledig antwoord op alle Russische vragen zal geven. De verhoudingen werden verder verstoord toen er werd ingebroken in een Russisch pand in Den Haag. Rusland eiste een grondig onderzoek. De politie gaat er vooralsnog vanuit dat het gaat om een gewone inbraak, losstaand van eerdere incidenten waardoor de diplomatieke spanning tussen Nederland en Rusland opliep. De toch al broze verstandhouding tussen de twee landen kreeg opnieuw een klap toen de Nederlandse diplomaat Onno Elderenbosch in Rusland is mishandeld in zijn huis. Twee indringers deden zich voor als elektriciens om zo de woning van de diplomaat binnen te dringen. Elderenbosch, de tweede man op de ambassade in Moskou, zou zijn vastgebonden terwijl zijn woning overhoop werd gehaald. Hij raakte licht gewond. De indringers hebben met lippenstift een hart op zijn spiegel getekend met de letters LGBT, een internationale afkorting voor de homogemeenschap. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken wil van de Russische autoriteiten onder meer weten hoe het kan dat het een uur bellen duurde voordat de politie naar het appartement kwam en hoe het kon dat het licht in het appartementengebouw uit was. De minister wil behalve opheldering ook garanties dat zijn diplomaten hun werk veilig kunnen doen. Nog voor de kwestie-Borodin waren de verhoudingen tussen Nederland en Rusland op scherp gezet vanwege het Greenpeaceschip Arctic Sunrise. De milieuorganisatie voerde actie tegen de plannen van Gazprom om in het Noordpoolgebied naar olie te boren. Het schip werd echter geĆ«nterd door de Russische kustwacht. Rusland heeft alle opvarenden, waaronder twee Nederlanders, aangeklaagd voor piraterij. In Rusland staat daar een gevangenisstraf op van maximaal vijftien jaar. De twee Nederlandse activisten worden nog vastgehouden door de Russen. Timmermans zei dat Nederland mogelijk maandag naar het Internationaal Zeerechttribunaal stapt als zich voor die dag geen ontwikkelingen voordoen. De relatie tussen beide landen stond ook al onder druk door het Nederlands protest tegen de Russische houding ten opzichte van homo’s. Zo wapperde tijdens het bezoek van de Russische president Vladimir Poetin aan Amsterdam in april op veel openbare gebouwen in de hoofdstad de regenboogvlag. Daarnaast riep burgemeester Eberhard van der Laan bij een manifestatie op een staatsklacht in te dienen tegen Rusland wegens schending van de mensenrechten tijdens een concert van Russische klassieke muziek. Er is in het Ruslandjaar sprake van diverse bezoeken, economische missies en maatschappelijke activiteiten in beide landen. In oktober 2011 ondertekenden toenmalig president Medvedev en premier Rutte een verklaring waarin de intenties van beide regeringen voor het bilaterale jaar 2013 verwoord staan. Timmermans vindt het nog te vroeg om de viering van het Ruslandjaar op te schorten of het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Maxima te schrappen. Timmermans ziet het als zijn taak om samen met zijn Russische collega Sergej Lavrov de Nederlands-Russische relaties weer ‘in goed vaarwater’ te brengen. De minister erkent dat er op dit moment sprake is van ‘ingewikkelde verhoudingen’, maar zegt er alles aan te doen om uit de impasse te komen.

Lees meer over

nederland
Rusland