Weg met ‘uurtje-factuurtje’?

door:
Cliënten trekken steeds vaker aan de bel bij hoge rekeningen van advocaten. Zij willen niet langer veel betalen voor de soms tegenvallende prestaties en kiezen er dan ook regelmatig voor om geen advocaat in de arm te nemen. Het is tijd dat de disciplinerende werking van cliënten realiteit wordt en de advocatuur anders gaat declareren.

Deze kritiek komt onder meer naar voren in een onderzoek uit 2012 waarin bedrijfsjuristen van grote ondernemingen werden geïnterviewd die met advocaten te maken hebben. Daaruit bleek dat advocaten onvoldoende moeite nemen om het bedrijf waarvoor zij een advies uitbrengen te begrijpen, waardoor het advies vaak te weinig is toegespitst op dat bedrijf. Bedrijven moeten dan zelf nog aan de slag om het advies daadwerkelijk te implementeren en moeten op deze manier twee keer kosten maken. MKB Nederland berekende daarnaast dat in Nederland ongeveer 600.000 ondernemers geen advocaat in de arm nemen, terwijl zij die wellicht wel nodig hebben, omdat bij hen het vermoeden bestaat dat de factuur pijnlijk hoog zal uitvallen.

Verschillende advocaten zijn zelf ook van mening dat werken op basis van “uurtje factuurtje” niet meer van deze tijd is. Zij stellen dat er meer gedifferentieerd moet worden naar de complexiteit van verschillende zaken. Sommige advocaten zijn tevens van mening dat het uurtje-factuurtje een immoreel declaratiemodel is, omdat het declaratieverhogend zou werken. Schikkingen worden minder vaak voorgesteld dan mogelijk is in de praktijk omdat advocaten hieraan weinig kunnen verdienen.

Binnen de advocatuur wordt al voorzichtig geëxperimenteerd met alternatieven, maar uurtje-factuurtje blijft de basis van waaruit wordt gerekend. Uit het eerder genoemde onderzoek blijkt dat advocaten bang zijn dat hun inkomsten zullen dalen wanneer zij overstappen op een ander declaratiesysteem. Niets is echter minder waar: advocaten zouden juist veel meer werk krijgen als hun tarieven naar beneden worden bijgesteld en als zij alternatieve declaratiemethoden aanbieden. Daarnaast zijn er andere kapers op de kust, zoals mediators en rechtsbijstandsverzekeraars. Zij kunnen gelijk aan hun cliënten vertellen wat de totaalprijs zal zijn, die vaak ook nog goedkoper uitvalt dan het inschakelen van een advocaat. Zij kunnen dus hetzelfde werk doen voor veel minder geld.

Het is dus tijd voor verandering, maar hoe? Voorbeelden van alternatieve declaratiemethoden kunnen zijn het altijd van te voren (zelfs ongevraagd) afgeven van een kostenraming, de declaratie koppelen aan de succesratio, overleggen met de cliënt welke declaratiemethode wordt geprefereerd en bij bedrijven vragen hoeveel budget er is voor juridische diensten en advies geven hoe dit het beste kan worden besteed. De mogelijkheden zijn er, nu is het tijd voor de advocatuur om actie te ondernemen. Doen zij dit niet, dan bestaat de mogelijkheid dat hun potentiële cliënten steeds vaker voor andere juridische dienstverleners zullen kiezen, die wel transparant en flexibel zijn in hun kosten en declaratiemethode.